تولید ریز کپسول ها

ریز کپسول چیست؟ و چگونه تولید می شود؟

میکروکپسولاسیون تکنولوژی جدیدی است که در آن ترکیبات مغذی مانند انواع روغن ها، آنزیم ها، میکروارگانیسم ها، اسانس ها و … توسط ترکیبات بیوپلیمر مثل پروتئین ها، چربی ها و کربو هیدراتها پوشش داده می شوند. در این حالت به ترکیبی که کپسوله شده است، هسته، فاز داخلی و کپسوله شده می نامند. ماده پوششی که ماده اصلی را کپسوله می کند، پوشش، غشاء، ماده ناقل، کپسول یا ماتریکس گفته می شود. معمولاً برای حفاظت کردن از کیفیت و طعم محصولات حساس در زمان تولید مکانیزم خاص و فرمولاسیون های نوآورانه استفاده می شود. جالب است که بدانید با استفاده از ریز کپسول ها می توان شیر پاستوریزه غنی شده تولید کرد. در این روش املاح و مواد مغذی مانند آهن را به شیر پاستوریزه اضافه می کنند. به این نکته نیز توجه کنید اگر میخواهید شیر پاستوریزه ی باکیفیتی داشته باشید می توانید از دستگاه های پاستوریزاتور هیمورا استفاده کنید.

چرا به شیر پاستوریزه آهن اضافه می کنند؟

همانطور که می دانید فقر آهن یکی از دلایل اصلی بروز بیماری کم خونی در ایران و جهان، فقر آهن است. بر اساس تحقیقات صورت گرفته بیش از 2 میلیارد نفر درجهان از کم خونی ناشی از فقر آهن رنج می برند. در ایران نیز فقر آهن یکی از اصلی ترین معضلات و شایع ترین نوع سوء تغذیه است. طبق بررسی ها بیش از 20 الی 50 % مادران باردار و حدود 5% زنان ایرانی دچار کم خونی ناشی از فقر آهن هستند. بنابراین با افزودن آهن به شیر می توان از این امراض جلوگیری به عمل آورد.

اما چرا داشتن آهن به مقدار لازم آنقدر در سلامتی افراد مهم است؟

آهن یکی از اصلی ترین مواد تشکیل دهنده گلبول های قرمز است و در صورتیکه میزان آهن خون کم باشد بدن قادر به تولید گلبول های قرمز نخواهد بود. در نتیجه ساخته نشدن گلبول های قرمز خون، عملیات اکسیژن رسانی به اندام های مختلف به اندازه کافی انجام نشده و فرد دچار رخوت، سستی، انواع امراض و کاهش ایمنی بدن می شود. طبق تحقیقات اصلی ترین دلیل بروز کم خونی در سراسر جهان، دریافت کم یا جذب ناچیز آهن است.

چگونه می توان با کمبود آهن مبارزه کرد؟

با توجه به گستردگی معضل کمبود آهن، تا کنون 3 راه حل مختلف برای مقابله با این بیماری پیشنهاد شده است که عبارتند از:

• اصلاح سبک و فرهنگ غذایی جامعه
• بهره بردن از مواد غذایی غنی شده و مکمل های استاندارد
• استفاده از مکمل ها به صورت مستقیم

در چه مواد غذایی از غنی سازی آهن استفاده می کنند؟

در انتخاب مواد غذای که برای غنی سازی مناسب ترند، مولفه های مختلفی را مد نظر قرار می دهند. اصولاً از مواد لبنی مانند شیر پاستوریزه و … برای غنی سازی استفاده می شود. چون این مواد لبنی به صورت گسترده توسط کودکان  و گروه های در معرض کم خونی استفاده می شود. بنابراین اگر مواد لبنی را با افزودن آهن تقویت کنیم، می توانیم مقدار آهن لازم برای جلوگیری از ابتلا به کم خونی را به کودکان و دیگر افراد جامعه برسانیم.

اثرات غنی سازی به وسیله افزودن آهن به  شیر   

برای افزودن آهن به مواد غذایی معمولاً از ترکیب فروس سولفات استفاده می کنند. شایان ذکر است می توان که این ماده را به آسانی و با قیمت مقرون به صرفه تهیه و به کار برد. ولی افزودن این ترکیب به شیر می تواند باعث بروز تغییرات ناخوشایندی در ظاهر و طعم شیر شود. تصور کنید شیر را با طعم فلز بنوشید؟! فروس سولفات همچنین می تواند باعث ایجاد تغییر رنگ شیر، اکسایش چربی شیر و ته نشینی و ایجاد طعم فلز در این ماده غذایی شود. مسلماً هیچکس حاضر نیست یک چنین شیری را بنوشد. اما به لطف پیشرفت های علمی و صنعتی می توان فروس سولفات را با ریز کپسوله کردن نمک های آهن، تقویت کرد، بدون اینکه طعم یا ظاهر شیر تغییر نامطلوبی بکند.

ریزکپسوله کردن چیست؟

عملیات کپسوله کردن بیشتر از 60 سال است که با اهداف مختلف در صنعت تولید مواد غذایی استفاده می شود. روش معمول در صنعت برای تولید ریز کپسول ها استفاده از لیپوزوم ها و استرهای اسید چرب است. ریز کپسوله کردن فرایندی است که در آن یک ترکیب توسط مخلوطی از مواد پوشانده می شود. به عنوان مثال فروس سولفات به عنوان ماده مرکزی یا فعال در وسط قرار می گیرد و توسط ماده دیگر که می تواند از جنس چربی ها، لیپید ها یا پروتئین باشد، پوشانده می شود. این پوشش مانند یک کپسول بسیار ریز عمل کرده و از مشخص شدن طعم فلز در شیر جلوگیری می کند.

چرا در تهیه مواد غذایی ریز کپسول، روش لیپوزومی بهتر است؟

تولید ریز کپسول ها با استفاده از شیوه لیپوزومی و استرهای اسید چرب در مقایسه با سایر روش ها در صنعت تولید مواد غذایی مناسب تر است. چون این مواد به راحتی قابل تهیه هستند و در پوشش دادن ماده مرکزی و منتقل کردن آن عملکرد فوق العاده خوبی از خود نشان می دهند. از دلایل دیگر اهمیت لیپوزوم ها اطلاعات خوبی است که از آنها در اختیار داریم و به راحتی قابل تهیه هستند. این مواد ویژگی های عملکردی یا انتقالی چند منظوره بالایی دارند و تولید آنها از اجزای غذایی دارای صرفه اقتصادی می باشد. روش دیگر، تولید ریز کپسول ها توسط استرهای اسید چرب است که کارایی و پایداري ریز کپسول های حاصله بیشتر از لیپوزم ها است.