معرفی انواع سیستم های گرمایشی گلخانه ها
محتوای جدول
ایجاد شرایط مناسب در گلخانه ها اهمیت بالایی داشته و در رشد بهتر گل ها و گیاهان تاثیرگذار است. دما و رطوبت گلخانه باید در حد استاندارد باشد، در غیر این صورت محصولات پرورشی آسیب خواهند دید. یک دانه گیاه برای پرورش به دمایی حدود ۲۱ الی ۲۷ درجه سانتی گراد نیاز دارد، پس باید از یک سیستم گرمایش مناسب استفاده کرد. البته میزان گرمایش گلخانه می بایست براساس نوع گیاه، اقلیم منطقه و سطح گلخانه تعیین گردد. سرمای زمستان سبب توقف رشد گیاهان شده و نیز باعث می شود در شاخ، برگ و ریشه آنها آفت ایجاد گردد؛ بنابراین سیستم گرمایشی گلخانه ها طوری انتخاب می شود، تا در سردترین فصل سال نیز شاهد رشد ایده آل گل ها و گیاهان باشید.
در گذشته برای تامین گرمایش موردنیاز گلخانه از بخاری یا سیستم های حرارتی غیراستاندارد استفاده می شد، اما کارایی لازم را نداشتند و محیط گلخانه بصورت یکنواخت و مطلوب گرم نمی شد؛ به همین دلیل امروزه دستگاه های مختلفی وارد بازار شده اند که از طریق آنها می توان دمای گلخانه ها را به حد مطلوب رساند.
موارد قابل توجه در راه اندازی سیستم گرمایش گلخانه ها
- در انتخاب سیستم گرمایش گلخانه باید ابتدا ابعاد گلخانه و نوع گیاهان پرورشی را در نظر گرفت.
- اگر علاوه بر تامین گرمایش محیط به آبگرم نیز نیاز دارید، می توانید سیستمی انتخاب کنید که از قابلیت تامین آبگرم نیز برخوردار باشد.
- در راه اندازی سیستم گلخانه به محل قرارگیری پنجره ها و درب ها نیز توجه کنید؛ دستگاه انتخابی باید با محیط گلخانه کاملاً سازگار باشد.
- شرایط جغرافیایی را نیز در نظر بگیرید؛ چرا که انتخاب دستگاه گرمایشی گلخانه برحسب سردسیر و یا گرمسیر بودن منطقه متغیر است. مناطق سرد و خشک جزء مناطقی هستند که برای رشد گیاهان مناسب نیستند، پس در انتخاب یک سیستم گرمایشی مناسب در این مکان ها دقت کنید.
- از دیگر مواردی که در انتخاب سیستم گرمایش گلخانه ها باید به آن توجه کرد، نوع سوخت یا منبع تغذیه آن است. شما می توانید متناسب با منابع در دسترس خود، یک دستگاه حرارتی برقی، گازی یا گازوئیلی تهیه کنید.
- یک سیستم حرارتی گلخانه، باید از قابلیت پخش حرارت در سراسر گلخانه برخوردار باشد. ممکن است تمایل داشته باشید، دمای محیط در حد ثابت باقی بماند، در این شرایط باید از یک سیستم گرمایشی ترموستات دار استفاده کنید.
- حفظ گرمای گلخانه اهمیت بالایی دارد، بنابراین استفاده از سیستم های عایق بندی ساختمان و دستگاه را مدنظر قرار دهید.
با انواع سیستم های گرمایشی گلخانه آشنا شوید!
انتخاب سیستمی مناسب برای گرم کردن گلخانه ها امری الزامیست، در ادامه شما را با دستگاه هایی آشنا می کنیم که برای گرمایش محیط گلخانه مناسبند. البته دستگاه را مطابق با شرایط گلخانه انتخاب کنید؛ برای مثال اگر گلخانه در فضایی احداث شده که به گاز شهری یا گازوئیل دسترسی ندارید، می توانید دستگاهی که با برق کار می کند را برگزینید. البته می توانید از کارشناسان کمک بگیرید تا شما را در تهیه دستگاهی ایده آل یاری کنند. اکنون ما شما را با چند دستگاه متداول مورد استفاده در گلخانه ها آشنا می کنیم.
جت هیتر برقی
جت هیتر برقی جزء سیستم های گرمایشی هیمورا بوده که می توان از آن به عنوان یک سیستم گرمایشی گلخانه ها استفاده کرد. این دستگاه نیازی به سوخت های فسیلی از جمله گاز و گازوئیل ندارد؛ به همین دلیل جهت استفاده از آن به دودکش نیاز نیست. جت هیترهای برقی در مدل ها و ظرفیت های مختلف قابل تولید هستند و امکان ساخت آنها در مدل های متنوع وجود دارد.
جت هیترهای برقی سه حالته ترموستاتیک نمونه این نوع جت هیترها هستند که در کارگاه ها و گلخانه های کوچک قابل استفاده می باشند. این دستگاه ها را می توان در سه حالت دمایی مختلف تنظیم کرد؛ بنابراین کاربر می تواند مطابق با نیاز محیط، حالت موردنظر را انتخاب کند. این جت هیترها مجهز به ترموستات هستند، پس توسط این دستگاه ها دمای گلخانه بصورت اتوماتیک تنظیم خواهد شد.
جت هیترهای گازی و گازوئیلی
این دستگاه ها قدرت حرارتی بالایی داشته و مخصوص محیط های صنعتی هستند. در ساخت این دستگاه ها نیز از فن استفاده شده و گرمایش موردنیاز محیط بصورت پرتابی تامین می گردد. جت هیترهای گازی با گاز شهری و نوع گازوئیلی با گازوئیل تغذیه می شوند. هر دوی این سیستم های حرارتی بصورت تک موتور و دو موتور قابل ساختند و نیز می توان آنها را بصورت دودکش دار یا بدون دودکش طراحی کرد. توجه کنید که در ساخت جت هیترهای دودکش دار از محفظه احتراق بسته استفاده شده، این در حالیست که نوع بدون دودکش به محفظه احتراق باز مجهز شده اند. بدین ترتیب تمامی حرارت توسط فن به محیط منتقل می گردد.
جت هیترهای گازی یا گازوئیلی دودکش دار، گزینه ای ایده آل برای استفاده در انواع گلخانه ها هستند؛ زیرا دود حاصل از احتراق به فضای بیرون هدایت شده و مانع صدمه دیدن گیاهان می شود. همچنین به دلیل امکان نصب سقفی جت هیترها در این محیط ها به راحتی می شود از آنها استفاده کرد.
جت هیترهای دوگانه سوز
جت هیترهای دوگانه سوز از دیگر سیستم های گرمایش گلخانه ها بوده که در محیط های صنعتی نیز استفاده می شوند. این دستگاه ها در حالت تک موتور و دو موتور قابل ساخت هستند و بصورت دودکش دار و بدون دودکش نیز تولید می شوند. توجه کنید که در مدل دو موتوره، موتور اول وظیفه تامین نیرو جهت حرکت فن را بر عهده داشته و موتور دوم اکسیژن موردنیاز مشعل را تامین می کند. از جت هیتر دوگانه سوز می توان هم بصورت گازی و هم گازوئیلی استفاده کرد؛ به همین دلیل در محیط هایی که هنوز گازکشی نشده اند نیز کاربرد دارند. این دستگاه ها ظرفیت های مختلفی دارند، بنابراین کاربر برحسب نیاز محیط می تواند ظرفیت و نوع موردنظر را انتخاب کند. جت هیترهای دوگانه سوز از قابلیت نصب ترموستات برخوردارند.
کوره هوای گرم
کوره هوای گرم از دیگر تولیدات هیموراست که ساختاری کابینتی شکل دارد و بصورت افقی و عمودی قابل تولید است. این هیترها بصورت گازی، گازوئیلی و دوگانه سوز قابل ساختند و یکی از مناسب ترین و بهترین سیستم های حرارتی برای گلخانه ها به حساب می آیند. کوره هوای گرم دارای پایه های چرخدار است، این ویژگی سبب شده به راحتی بتوان آن را در گلخانه از مکانی به مکان دیگر منتقل کرد. این دستگاه ها مجهز به فن بوده و گرما را به کمک فن به محیط پرتاب می کنند. کوره هوای گرم قدرت بالایی در تامین گرمایش داشته و منبع حرارتی آن مشعل است. جهت بارگیری و تخلیه راحت این دستگاه با جرثقیل، در طراحی آن از قلاب استفاده شده است.
پکیج های برقی
پکیج های برقی جزو رایج ترین سیستم های حرارتی هستند و می توان از آنها هم برای گرم کردن آب و هم تامین گرمایش شوفاژ، رادیاتور و … استفاده کرد. از آنجایی که این پکیج ها نیاز به گاز و گازوئیل ندارند، در هر مکانی قابل استفاده هستند. این نوع پکیج ها را می توان به منظور تامین سیستم گرمایش گلخانه ها نیز استفاده کرد. از آنجایی که پکیج های برقی به فیوزهای محافظ جان، فیوز مینیاتور و کنتاکتور مجهز شده اند، از سطح ایمنی بالایی برخوردار هستند. این پکیج ها نیازی به دودکش ندارند و جزو سیستم های حرارتی پاک به حساب می آیند؛ یعنی با محیط زیست سازگارند. پکیج های برقی با هر نوع سیستم پخش کننده گرما (شوفاژ، رادیاتور و …) سازگار هستند، لذا در گلخانه هایی که نیاز به سیستم حرارت مرکزی دارند، می توان از این تجهیزات استفاده کرد.
پکیج گازی و گازوئیلی و دوگانه سوز
پکیج های گازی از لحاظ ساختاری و عملکرد مشابه نوع گازوئیلی بوده و تنها تفاوت آنها در نوع مشعل (گازی یا گازوئیلی) است. این دستگاه ها قدرت حرارتی بالایی دارند. از آنجایی که پکیج های گازی و گازوئیلی مجهز به دو مبدل حرارتی هستند، آبگرم مصرفی و گرمایش محیط را بطور همزمان تامین می کنند. به دلیل ارزان تر بودن سوخت مصرفی این دستگاه ها و قدرت گرمایشی مطلوب آنها، اغلب در گلخانه ها مورد استفاده قرار می گیرند.
پکیج دوگانه سوز مجهز به مشعل دوگانه سوز بوده و با دو سوخت گاز و گازوئیل قابل استفاده است؛ اما نوع سه گانه سوز علاوه بر مشعل، مجهز به المنت نیز می باشد؛ به همین دلیل با سه منبع حرارتی گاز، گازوئیل و برق کار می کند. این دسته از پکیج ها قدرت حرارتی بالایی دارند و امکان استفاده از آنها به عنوان سیستم گرمایش گلخانه ها نیز وجود دارد.
هیترهای تابشی لوله ای
هیترهای تابش لوله ای از دیگر دستگاه های حرارتی هستند که حالتی صنعتی داشته و در محیط هایی که به گرمایش موضعی نیاز است، بیشتر کاربرد دارند. این دستگاه ها در دو مدل L و U تولید می شوند که نوع L گزینه ای مناسب برای مکان هایی با ارتفاع کف تا سقف ۳ متر یا کمتر از ۳ متر است. اما از نوع U می توان برای گرمایش محیط هایی استفاده کرد که ارتفاعی بیش از ۳ متر دارند.
هیترهای تابش لوله ای را می توان در محیط های تولیدی، مراکز صنعتی، سوله ها، اماکن عمومی و … نیز بکار گرفت. البته این دستگاه ها برای تامین گرمایش فضاهای باز و نیمه باز و همچنین گلخانه ها نیز مناسبند. هیترهای تابشی در سقف گلخانه ها نصب شده و بدون اشغال فضا، می توانند گرمایش محیط را تامین کنند. در ضمن مدل های صنعتی این دستگاه ها از سوخت گازی برای تامین گرما استفاده می کنند و بسیار مقرون به صرفه هستند.
دستگاه های زنت گلخانه ای و ایر واشر گلخانه ای
این دستگاه ها ساختاری مشابه هواساز داشته و طراحی آنها برحسب شرایط آب و هوایی صورت می گیرد. زنت گلخانه ای در دو حالت افقی و عمودی تولید می شود و می توان از آن برای تامین سرمایش و رطوبت موردنیاز گلخانه ها استفاده کرد. زنت مخفف زمستانه، نیمه و تابستانه است (یعنی دستگاه بصورت ۴ فصل استفاده می شود). این دستگاه ترکیبی از کولر آبی و هواساز بوده و مجهز به پدهای سلولزی است. سیستم گرمایشی و سرمایشی زنت که مخصوص گلخانه هاست با راندمان بالا انجام می شود. همچنین این دستگاه ها دارای تجهیزات رطوبت زنی در هر شرایطی هستند. این دستگاه ها دارای فیلترهایی هستند که آلاینده های معلق در هوای بیرون را دریافت کرده و مانع ورود آنها به محیط می شوند.
ایر واشر گلخانه ای عملکردی نظیر دستگاه زنت دارد و تنها تفاوت بین آنها این است که در ساخت ایرواشر از پدهای سلولزی استفاده نشده، بلکه دارای افشانک های تزریق آب می باشد. این افشانک ها سبب می شوند آب در مسیر گذر هوا با فشار بالا از دستگاه افشانده شود؛ در نتیجه هوا در حالت تبخیری خنک شده و میزان رطوبت بالا می رود.
نتیجه گیری
از آنجایی که گلخانه محل پرورش انواع گل و گیاه است، باید شرایط دمایی مساعدی داشته باشد و سیستم گرمایش مناسبی بکار رود تا آسیبی به آنها وارد نشود. در این مقاله به انواع دستگاه های حرارتی مورد استفاده در گلخانه ها اشاره شده که برخی از آنها حالت گازی داشتند، برخی دیگر از نوع گازوئیلی، برقی، دوگانه سوز (گازی و گازوئیلی) و یا سه گانه سوز (گازی، گازوئیلی و برقی) بودند. کاربر می تواند برحسب منابع در دسترس (گاز، گازوئیل و برق) یک سیستم مناسب برای گلخانه خود انتخاب کند. البته شرایط جغرافیایی منطقه و نوع محصولات پرورشی نیز نقش تاثیرگذاری در انتخاب دستگاه مورد نظر دارد. اکثر دستگاه هایی که در این مقاله به آنها پرداخته شده مجهز به ترموستات هستند؛ بنابراین اگر می خواهید دمای گلخانه بصورت اتوماتیک تنظیم شود و در محدوده ثابتی باقی بماند، یک دستگاه گرمایشی ترموستات دار انتخاب کنید.
